Adli para cezası ödemelerinde adliyeye ve vergi dairesine gitme zorunluluğu kalkıyor. Basına yansıyan haberlere göre Adalet Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) ortak çalışmasıyla mahkemelerin verdiği adli para cezaları GİB'in internet sitesi üzerinden ödenebilecek. Uygulamanın ilk olarak Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nda pilot olarak başlatıldığı, kısa süre içinde 81 ilde kullanıma açılmasının planlandığı belirtiliyor.
Uygulamaya ilişkin Adalet Bakanlığı veya GİB tarafından yayımlanmış resmi bir duyuru ve kesin bir yaygınlaştırma tarihi henüz bulunmuyor. Aşağıda haberlerde aktarılan ödeme adımlarını, adli para cezasının ne olduğunu ve mevcut taksit kurallarını derledik.
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Kapsam | Mahkemelerce verilen adli para cezaları |
| Ödeme yeri | GİB internet sitesi, "Hızlı Ödemeler" bölümü |
| Pilot uygulama | Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı |
| Yaygınlaştırma | 81 il (tarih açıklanmadı) |
| Resmi duyuru | Henüz yayımlanmadı |
Adli para cezası internetten nasıl ödenecek?
Haberlere göre ödeme işlemi GİB'in internet sitesinden şu adımlarla yapılacak:
- gib.gov.tr adresine girin.
- Ana sayfadaki "Hızlı Ödemeler" bölümüne tıklayın.
- Açılan menüden "Adli Para Cezası Ödemeleri" seçeneğini seçin.
- Ödeme emrinde yer alan bilgileri girerek borcu görüntüleyin.
- Banka kartı veya kredi kartıyla ödemeyi tamamlayın ve dekontu saklayın.
Uygulama tüm illerde aktif hale gelene kadar, kendi ilindeki başsavcılığın sisteme dahil olup olmadığını öğrenmek isteyenlerin ödeme emrini gönderen Cumhuriyet başsavcılığına danışması öneriliyor.
Bugüne kadar ödeme nasıl yapılıyordu?
Mahkeme kararıyla kesinleşen adli para cezaları için Cumhuriyet başsavcılığı hükümlüye bir ödeme emri gönderiyor. Hükümlüler bu ödeme emriyle çoğunlukla adliyedeki ilgili birime ve ardından vergi dairesine ya da bankaya giderek ödeme yapıyordu. Yeni sistemle ödemenin internet üzerinden yapılabilmesi, hem vatandaşların zaman kaybını hem de adliyelerdeki iş yükünü azaltmayı amaçlıyor. GİB ile UYAP arasındaki veri paylaşımının, ödemelerin sisteme anında yansımasını sağlaması bekleniyor.
Adli para cezası nedir?
Adli para cezası, bir suç nedeniyle mahkemenin verdiği ve devlet hazinesine ödenmesi gereken para cezasıdır. Türk Ceza Kanunu'na göre gün para cezası olarak hesaplanır: mahkeme önce gün sayısını belirler, ardından kişinin ekonomik durumuna göre bir günlük tutarı tespit eder. Kısa süreli hapis cezaları da bazı durumlarda adli para cezasına çevrilebilir.
Adli para cezası, trafik cezası gibi idari para cezalarından farklıdır. İdari para cezaları zaten e-Devlet, GİB ve bankalar üzerinden internetten ödenebiliyor. Yeni uygulama, mahkeme kararıyla verilen cezaların da aynı kolaylıkla ödenebilmesini sağlıyor.
Taksit imkânı devam ediyor
Haberlere göre ödemenin internete taşınması, mevcut taksit kurallarını değiştirmiyor. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'a göre ödeme emrini alan hükümlü, cezayı tebliğden itibaren 30 gün içinde ödemek zorunda. Bu süre içinde cezanın üçte birini ödeyen kişi, kalan tutarı birer ay arayla iki eşit taksitte ödeyebiliyor. Mahkeme kararında ayrıca taksitlendirme yapılmışsa karardaki taksit planı uygulanıyor.
Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir
Adli para cezasının süresinde ödenmemesi ciddi sonuçlar doğuruyor. Ödenmeyen ceza, Cumhuriyet başsavcılığının kararıyla hapis cezasına çevrilebiliyor. Hapse çevrilen cezada, kişi kalan tutarı ödediği takdirde serbest bırakılıyor. Taksitlerden birinin ödenmemesi halinde ise kalan tutarın tamamı için aynı işlem uygulanabiliyor. Bu nedenle ödeme emri alan vatandaşların süreleri kaçırmaması büyük önem taşıyor.
Ödeme emrinde hangi bilgiler yer alıyor?
Cumhuriyet başsavcılığının gönderdiği ödeme emrinde hükümlünün kimlik bilgileri, cezanın dayandığı mahkeme kararı, ilam numarası, ödenecek tutar ve ödeme süresi yer alıyor. İnternet üzerinden ödeme yapacak vatandaşların, sistemde istenen bilgileri bu belgedeki kayıtlarla eksiksiz eşleştirmesi gerekiyor. Ödeme sonrasında alınan dekontun, olası bir itiraz veya sorgulamaya karşı saklanması öneriliyor. Ödemenin sisteme yansıyıp yansımadığı, ilgili başsavcılığın infaz bürosundan teyit edilebiliyor.
Uygulamanın faydası ne olacak?
Yeni sistem, özellikle adliyeye uzak yerleşim yerlerinde yaşayan veya çalışma saatleri nedeniyle adliyeye gidemeyen vatandaşlar için önemli bir kolaylık sağlayacak. Ödemelerin GİB üzerinden yapılması ve UYAP ile eş zamanlı paylaşılması, ödeme yapıldığı halde infaz kaydının kapanmaması gibi sorunların da önüne geçebilecek. Adliyelerde ödeme için oluşan yoğunluğun azalması da hedefleniyor.
Sıkça sorulan sorular
Adli para cezası internetten ödenebiliyor mu?
Haberlere göre GİB'in sitesindeki "Hızlı Ödemeler" bölümünden ödeme yapılabilecek. Uygulama pilot olarak başladı, 81 ile yaygınlaştırılması planlanıyor.
Uygulama tüm illerde geçerli mi?
Henüz değil. Pilot uygulama Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığı'nda; yaygınlaştırma tarihi açıklanmadı.
Adli para cezası taksitle ödenebilir mi?
Evet. Ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir ay içinde cezanın üçte biri ödenirse, kalan kısım iki eşit taksitte ödenebiliyor.
Trafik cezası da bu sistemle mi ödeniyor?
Trafik cezası idari para cezasıdır ve zaten e-Devlet, GİB ve bankalar üzerinden ödenebiliyor. Yeni uygulama mahkemelerin verdiği adli para cezalarına yönelik.
Ödeme yaptıktan sonra ne yapmalıyım?
Ödeme dekontunu saklayın ve ödemenin infaz kaydına işlenip işlenmediğini ilgili Cumhuriyet başsavcılığından teyit edin.
