Doğal gaz faturalarında milyonlarca konut abonesini ilgilendiren yeni dönem başladı. BOTAŞ tarafından uygulamaya alınan kademeli fiyat sistemiyle konut tüketicileri, bulundukları il ve tüketimin gerçekleştiği aya göre belirlenen doğal gaz limitleri üzerinden değerlendirilecek.
Yeni sistemde her il için aylık ayrı bir tüketim sınırı bulunuyor. Abonenin tüketimi belirlenen limitin altında kalırsa Kademe-1 fiyatı, sınırı aşarsa ilgili aya ait tüketimin tamamı için Kademe-2 fiyatı uygulanıyor.
Bu ayrıntı, düzenlemenin en önemli noktası olarak öne çıkıyor. Elektrikteki bazı kademeli uygulamalardan farklı olarak yalnızca sınırı aşan bölüm değil, o aya ait toplam doğal gaz tüketimi yüksek tarifeden hesaplanıyor.
BOTAŞ’ın yayımladığı resmî uygulama esaslarına göre sistem 4 Nisan 2026 Gaz Günü itibarıyla yürürlüğe girdi. Uygulama il bazında ve takvim ayı esas alınarak gerçekleştiriliyor. Her il ve her ay için tek tüketim limiti ile Kademe-1 ve Kademe-2 olmak üzere iki farklı fiyat bulunuyor.
Doğal gazda kademeli tarife ne zaman başladı?
Konut tüketicilerine yönelik kademeli doğal gaz fiyatlandırması 4 Nisan 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı.
Dağıtım şirketleri tarafından düzenlenen faturalarda ilk okuma tarihi açısından başlangıç noktası 4 Nisan 2026 olarak kabul ediliyor.
Buna göre 4 Nisan’dan sonraki tüketimler, abonenin bulunduğu il için belirlenen aylık limitlerle karşılaştırılıyor.
Uygulama;
- İl bazında,
- Takvim ayı esas alınarak,
- Her ay için ayrı tüketim sınırı kullanılarak,
- İki farklı fiyat kademesi üzerinden
gerçekleştiriliyor.
Kademeli doğal gaz tarifesi nasıl uygulanacak?
Sistemde iki temel tarife bulunuyor:
Kademe-1: İlgili il ve ay için açıklanan tüketim limitini aşmayan konut abonelerine uygulanıyor.
Kademe-2: Belirlenen aylık tüketim sınırının üzerine çıkan konut abonelerine uygulanıyor.
BOTAŞ’ın resmî tarifesinde dağıtım şirketlerine uygulanan KDV ve ÖTV hariç doğal gaz toptan satış fiyatları şöyle:
| Tarife | BOTAŞ toptan satış fiyatı |
|---|---|
| Konut tüketicileri Kademe-1 | 10,625 TL/Sm³ |
| Konut tüketicileri Kademe-2 | 18,000 TL/Sm³ |
| Şehit ailesi ve muharip/malul gaziler | 5,3125 TL/Sm³ |
Bu rakamlar tüketicinin faturasındaki nihai metreküp fiyatı değildir. BOTAŞ fiyatları KDV ve ÖTV hariç toptan satış bedelleridir. Abonenin ödeyeceği tutara dağıtım şirketinin sistem kullanım bedeli, vergiler ve ilgili diğer kalemler eklenir.
Sınır aşılırsa yalnızca fazla tüketim mi zamlı olacak?
Hayır. Düzenlemenin en dikkat çeken kısmı burada ortaya çıkıyor.
BOTAŞ’ın yayımladığı uygulama esaslarına göre bir aya ait toplam tüketim, o ay için belirlenen sınırı aşarsa tüketimin tamamına Kademe-2 fiyatı uygulanacak.
Örneğin bir ilde aylık limit 120 metreküp olarak belirlenmişse:
- 119 metreküp tüketen abone Kademe-1,
- 121 metreküp tüketen abone Kademe-2
kapsamında değerlendirilecek.
İkinci örnekte yalnızca sınırı aşan 1 metreküp değil, ilgili aya ait toplam 121 metreküp Kademe-2 fiyatından hesaplanacak.
Resmî esaslarda, aylık toplam tüketimin limiti aşması durumunda söz konusu doğal gaz tüketiminin tamamı için Kademe-2 fiyatının uygulanacağı açıkça belirtiliyor.
Fatura neden bir anda ciddi şekilde yükselebilir?
Kademe-1 ve Kademe-2 arasındaki BOTAŞ toptan satış fiyat farkı oldukça yüksek.
Kademe-1 fiyatı 10,625 TL iken Kademe-2 fiyatı 18 TL seviyesinde bulunuyor. Bu iki tarife arasında toptan satış fiyatı açısından yaklaşık yüzde 69,4 fark var.
Dağıtım ve vergi kalemleri de hesaba katıldığında, limiti az miktarda aşan bir abonenin toplam faturasında belirgin bir artış ortaya çıkabilir.
Ancak faturanın “3 bin liradan 5 bin liraya” çıkıp çıkmayacağı;
- Tüketilen gerçek metreküp miktarına,
- Dağıtım şirketinin sistem kullanım bedeline,
- Sayaç okuma dönemindeki gün sayısına,
- KDV ve ÖTV’ye,
- Düzeltme katsayısına,
- Abonenin bulunduğu şehre
bağlı olarak değişir.
Bu nedenle bütün aboneler için tek bir fatura örneği vermek doğru değildir.
3 bin TL yerine 5 bin TL fatura örneği doğru mu?
Kaynak haberde İstanbul’da mayıs ayı limitinin 119,96 metreküp olduğu, bu sınırın hemen altında kalan bir abonenin yaklaşık 3.099 TL, sınırı aşan kişinin ise 5.043 TL ödeyeceği belirtiliyor.
Ancak verilen rakamlar birbiriyle matematiksel olarak uyuşmuyor.
119,96 metreküp tüketimin 16,23 TL birim fiyatla hesaplanması durumunda sonuç:
119,96 × 16,23 = yaklaşık 1.947 TL
olur.
Aynı tüketimin 26,13 TL üzerinden hesaplanması durumunda ise:
119,96 × 26,13 = yaklaşık 3.135 TL
sonucu çıkar.
Dolayısıyla 3.099 TL ve 5.043 TL örneği, yaklaşık 190–193 metreküplük bir tüketim üzerinden hazırlanmış olabilir. Ancak İstanbul’un mayıs ayı sınırı 119,96 metreküp olduğundan kaynak metindeki örnek açıklanmaya ihtiyaç duyuyor.
Haberlerde bu rakamların kesin fatura tutarı olarak verilmemesi gerekir.
İstanbul’da aylık doğal gaz limitleri
BOTAŞ’ın yayımladığı resmî tabloya göre İstanbul için 2026 yılı aylık limitleri şöyle:
| Ay | Tüketim limiti |
| Ocak | 260,54 Sm³ |
| Şubat | 286,77 Sm³ |
| Mart | 278,29 Sm³ |
| Nisan | 192,55 Sm³ |
| Mayıs | 119,96 Sm³ |
| Haziran | 45,45 Sm³ |
| Temmuz | 31,10 Sm³ |
| Ağustos | 26,72 Sm³ |
| Eylül | 29,23 Sm³ |
| Ekim | 43,73 Sm³ |
| Kasım | 101,71 Sm³ |
| Aralık | 198,12 Sm³ |
İstanbul’da mayıs ayı limiti 119,96 metreküp iken temmuz ayında bu sınır 31,10 metreküpe kadar düşüyor. Bunun nedeni yaz aylarında doğal gazın ağırlıklı olarak sıcak su ve mutfakta kullanılmasıdır.
Ankara’da doğal gaz tüketim limitleri
Ankara’da kış aylarının daha soğuk geçmesi nedeniyle limitler İstanbul’dan farklı belirleniyor.
Ankara için aylık sınırlar şöyle:
| Ay | Tüketim limiti |
| Ocak | 344,73 Sm³ |
| Şubat | 326,80 Sm³ |
| Mart | 302,09 Sm³ |
| Nisan | 180,69 Sm³ |
| Mayıs | 109,01 Sm³ |
| Haziran | 46,20 Sm³ |
| Temmuz | 35,19 Sm³ |
| Ağustos | 31,03 Sm³ |
| Eylül | 40,69 Sm³ |
| Ekim | 76,86 Sm³ |
| Kasım | 161,63 Sm³ |
| Aralık | 284,25 Sm³ |
Ankara’da mayıs ayı için Kademe-1 sınırı 109,01 metreküp olarak uygulanıyor.
İzmir’de doğal gaz limitleri
İzmir’de iklimin daha ılıman olması nedeniyle özellikle kış dışındaki aylarda limitler daha düşük seviyede bulunuyor.
| Ay | Tüketim limiti |
| Ocak | 276,68 Sm³ |
| Şubat | 308,75 Sm³ |
| Mart | 257,97 Sm³ |
| Nisan | 157,90 Sm³ |
| Mayıs | 66,10 Sm³ |
| Haziran | 26,81 Sm³ |
| Temmuz | 19,09 Sm³ |
| Ağustos | 17,71 Sm³ |
| Eylül | 18,92 Sm³ |
| Ekim | 25,11 Sm³ |
| Kasım | 61,43 Sm³ |
| Aralık | 196,23 Sm³ |
İzmir’de mayıs ayı limiti 66,10 metreküp, temmuz ayı limiti ise 19,09 metreküp olarak belirlendi.
Antalya’da doğal gaz limitleri
Antalya’da mayıs ayı tüketim sınırı 55,37 metreküp olarak uygulanıyor.
Aylık limitler şöyle:
| Ay | Tüketim limiti |
| Ocak | 221,24 Sm³ |
| Şubat | 230,02 Sm³ |
| Mart | 220,43 Sm³ |
| Nisan | 124,95 Sm³ |
| Mayıs | 55,37 Sm³ |
| Haziran | 21,61 Sm³ |
| Temmuz | 16,33 Sm³ |
| Ağustos | 14,09 Sm³ |
| Eylül | 14,93 Sm³ |
| Ekim | 16,94 Sm³ |
| Kasım | 29,44 Sm³ |
| Aralık | 106,89 Sm³ |
Antalya’da yaz aylarındaki limitler diğer birçok şehre göre oldukça düşük seviyede bulunuyor.
Erzurum’da doğal gaz limitleri
Soğuk iklim koşullarına sahip Erzurum’da limitler daha yüksek belirlendi.
| Ay | Tüketim limiti |
| Ocak | 420,40 Sm³ |
| Şubat | 410,06 Sm³ |
| Mart | 358,73 Sm³ |
| Nisan | 262,97 Sm³ |
| Mayıs | 154,02 Sm³ |
| Haziran | 63,30 Sm³ |
| Temmuz | 40,65 Sm³ |
| Ağustos | 33,57 Sm³ |
| Eylül | 34,42 Sm³ |
| Ekim | 62,83 Sm³ |
| Kasım | 190,61 Sm³ |
| Aralık | 319,60 Sm³ |
Erzurum’da mayıs ayı sınırı 154,02 metreküp olarak uygulanıyor. İstanbul’da aynı ay için belirlenen sınır ise 119,96 metreküp.
Rize’de doğal gaz limitleri
Rize’de aylık limitlerden bazıları şöyle:
- Ocak: 263,36 metreküp
- Şubat: 288,94 metreküp
- Mart: 270,67 metreküp
- Nisan: 237,84 metreküp
- Mayıs: 127,12 metreküp
- Haziran: 59,13 metreküp
- Temmuz: 17,55 metreküp
- Ağustos: 34,88 metreküp
- Kasım: 101,96 metreküp
- Aralık: 167,21 metreküp
Rize’nin mayıs ayı limiti 127,12 metreküp olarak açıklandı.
Limitler nasıl belirlendi?
BOTAŞ’ın açıklamasına göre aylık doğal gaz sınırları belirlenirken EPDK tarafından sağlanan son beş yıllık tüketim verileri esas alındı.
Her il için hane başına düşen aylık ortalama doğal gaz tüketimi hesaplandı. Daha sonra bu ortalamanın yüzde 75 fazlası, o il için kademeli fiyat uygulamasına esas aylık tüketim limiti olarak belirlendi.
Başka bir ifadeyle sistem, ildeki ortalama hane tüketiminin oldukça üzerinde doğal gaz kullanan abonelerin daha yüksek tarifeye geçmesini amaçlıyor.
Hesaplama yöntemi şu şekilde:
Aylık limit = İldeki son beş yıllık hane başı aylık ortalama tüketim + yüzde 75
Bu nedenle soğuk iklime sahip illerde sınırlar daha yüksek, ılıman bölgelerde ise daha düşük olabiliyor.
Sayaç 30 günden farklı sürede okunursa ne olacak?
Doğal gaz sayaçları her zaman tam olarak ayın ilk ve son günü arasında okunmayabilir. Bir fatura dönemi iki farklı aya da yayılabilir.
Bu durumda aylık sınır doğrudan tek parça olarak uygulanmıyor. Öncelikle her ay için günlük ortalama tüketim limiti hesaplanıyor.
Aylık tüketim limiti, o aydaki gün sayısına bölünerek günlük sınır bulunuyor. Fatura döneminin hangi ayda kaç gün kaldığı belirleniyor ve ilgili gün sayısı günlük limit ile çarpılıyor.
Örneğin sayaç okuma dönemi;
- Mayıs ayında 20 gün,
- Haziran ayında 10 gün
içeriyorsa her iki ayın tüketimi ve limiti ayrı ayrı hesaplanıyor.
BOTAŞ esaslarına göre her takvim ayına düşen tüketim, o ayın kendi limitiyle karşılaştırılıyor.
Merkezi sistem kullanan binalarda hesaplama nasıl olacak?
Merkezi sistemle ısınan binalarda toplam tüketim doğrudan tek hane tüketimi olarak değerlendirilmeyecek.
BOTAŞ’ın düzenlemesine göre merkezi sistem abonesinin toplam doğal gaz tüketimi, sistemde bulunan toplam hane sayısına bölünecek.
Örneğin 20 daireli bir binada aylık toplam tüketim 4 bin metreküp ise:
4.000 ÷ 20 = hane başına 200 metreküp
olarak hesaplanacak.
Bulunan hane başı tüketim, ilgili il ve aya ait sınırla karşılaştırılacak.
Bu sistemde bir veya birkaç dairenin yüksek tüketimi binanın toplam ortalamasını artırabilir. Ancak değerlendirme doğrudan binanın toplam 4 bin metreküplük tüketimi üzerinden değil, daire başına düşen ortalama üzerinden yapılır.
Bir dairenin fazla tüketimi bütün binayı etkiler mi?
Merkezi sistem kullanılan yapılarda faturanın tek sayaç üzerinden düzenlenmesi nedeniyle toplam tüketim bütün dairelerin ortalamasına yansır.
Bir dairenin diğerlerinden çok daha fazla ısınması, merkezi sistemin ortak çalışma biçimi nedeniyle toplam tüketimi yükseltebilir. Ancak hangi dairenin ne kadar tükettiği ana sayaç üzerinden doğrudan ayrılamıyorsa değerlendirme bina ortalamasına göre yapılır.
Buna göre hane başına düşen ortalama tüketim sınırı aşarsa merkezi sistem aboneliği Kademe-2 kapsamında değerlendirilebilir.
Merkezi sistem kullanılan apartman ve sitelerde;
- Kazan ayarlarının kontrol edilmesi,
- Isı pay ölçerlerin düzenli çalışması,
- Ortak alanlardaki kayıpların azaltılması,
- Daire sıcaklıklarının dengelenmesi,
- Kazan ve tesisat bakımının yapılması
daha önemli hâle gelecek.
Kimler kademeli doğal gaz tarifesinden muaf?
BOTAŞ’ın resmî uygulama esaslarına göre şu tüketici grupları kademeli fiyatlandırmadan muaf tutuldu:
- İbadethaneler,
- Cemevleri,
- Kur’an kursları,
- Münferit ölçüm sayacına sahip şehit aileleri,
- Muharip gaziler,
- Malul gaziler.
Şehit ailesi ve muharip veya malul gaziler için BOTAŞ’ın KDV ve ÖTV hariç toptan satış fiyatı 5,3125 TL/Sm³ olarak açıklandı.
Ekmek üreticileri Kademe-2’ye geçecek mi?
BOTAŞ tarifesinde ekmek üreticileri için ayrı bir toptan satış fiyatı bulunuyor.
4 Nisan 2026 tarihli tarifede ekmek üreticilerine uygulanan KDV ve ÖTV hariç fiyat 10,395938 TL/Sm³ olarak gösteriliyor. Ekmek üreticileri konut tüketicileri için oluşturulan il bazlı Kademe-1 ve Kademe-2 sisteminden farklı bir tarife grubunda değerlendiriliyor.
Dolayısıyla konutlara yönelik aylık tüketim limitleri doğrudan fırın ve ekmek üreticilerine uygulanmıyor.
21,8 milyon abonenin 2,8 milyonu etkilenecek mi?
Kaynak metinde Türkiye’deki 21,8 milyon doğal gaz abonesinin yaklaşık 19 milyonunun destekten yararlanmaya devam edeceği, 2,8 milyonunun ise Kademe-2’ye geçeceği belirtiliyor.
Ancak bu sayıların BOTAŞ’ın kademeli fiyat uygulaması sayfasında yayımlanan resmî belgelerde yer almadığı görülüyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, sistem hazırlıkları devam ederken ortalamanın yüzde 50 üzerinde tüketen grubun destek dışına çıkarılabileceğine ilişkin değerlendirmede bulunmuştu. Nihai BOTAŞ uygulamasında ise sınır, il bazındaki aylık ortalamanın yüzde 75 fazlası olarak belirlendi.
Kaç abonenin fiilen Kademe-2’ye geçeceği;
- Hava sıcaklıklarına,
- Hanelerin tüketim alışkanlıklarına,
- Konut büyüklüklerine,
- Yalıtım durumuna,
- Yıllık tüketim değişimine
göre aylık olarak farklılaşabilir.
Bu nedenle 2,8 milyon rakamı kesinleşmiş aylık abone sayısı olarak değil, tahmini bir etki hesabı olarak değerlendirilmelidir.
Limit her ay sıfırlanacak mı?
Evet. Sistem yıllık toplam tüketim üzerinden değil, takvim ayı bazında uygulanıyor.
Bir abone mayıs ayında sınırı aşarak Kademe-2’ye geçse bile haziran ayında kendi şehrinin limitinin altında kalırsa yeniden Kademe-1 fiyatından yararlanabilir.
Aynı şekilde kış aylarında sınırın altında kalan bir tüketici, başka bir ayda sınırı aşarsa yalnızca sınırın aşıldığı ay için Kademe-2’ye geçer.
Bu nedenle Kademe-2’ye geçen bir abone kalıcı olarak yüksek tarifede tutulmaz. Her ayın tüketimi ve sınırı ayrı ayrı değerlendirilir.
Faturada kademe bilgisi gösterilecek mi?
BOTAŞ’ın uygulama esaslarına göre doğal gaz dağıtım şirketleri düzenledikleri faturalarda;
- Konut Kademe-1 tüketim miktarını,
- Konut Kademe-2 tüketim miktarını,
- Toplam kullanım bedellerini
ayrı ayrı gösterecek.
Aboneler faturalarını kontrol ederek hangi ayda hangi kademenin uygulandığını görebilecek.
Faturada tüketim sınırının nasıl uygulandığı anlaşılmıyorsa ilgili doğal gaz dağıtım şirketinden ayrıntılı hesap dökümü istenebilir.
Doğal gaz birim fiyatı neden her şehirde farklı?
BOTAŞ’ın dağıtım şirketlerine uyguladığı toptan satış fiyatı aynı tarife grubunda ortak olsa da tüketicinin ödediği nihai fiyat her yerde aynı olmayabilir.
Doğal gaz faturası genel olarak şu bileşenlerden oluşur:
- BOTAŞ doğal gaz toptan satış bedeli,
- Dağıtım şirketinin sistem kullanım bedeli,
- Özel Tüketim Vergisi,
- Katma Değer Vergisi,
- İlgili diğer yasal kalemler.
EPDK, doğal gaz perakende satış fiyatlarının birim gaz alım fiyatı ile hizmet ve amortisman bedellerinden oluştuğunu belirtiyor. Sistem kullanım bedelleri dağıtım şirketlerine göre farklılaşabildiği için nihai metreküp fiyatı şehirler arasında değişebilir.
Bu nedenle “Kademe-1 bütün Türkiye’de 16,23 TL, Kademe-2 bütün Türkiye’de 26,13 TL” şeklinde kesin ve tek fiyat açıklamak yanıltıcı olabilir.
Kademeli tarife faturasını nasıl kontrol edebilirsiniz?
Aboneler faturalarını incelerken şu bilgilere dikkat etmeli:
- İlk ve son sayaç okuma tarihini kontrol edin.
- Fatura döneminin kaç gün olduğunu inceleyin.
- Dönemin hangi aylara yayıldığını belirleyin.
- Tüketilen düzeltilmiş metreküp miktarına bakın.
- Kademe-1 ve Kademe-2 satırlarını kontrol edin.
- Sistem kullanım bedelini inceleyin.
- KDV ve ÖTV tutarlarını kontrol edin.
- Bulunduğunuz ilin ilgili ay limitini öğrenin.
- Merkezi sistem varsa faturadaki hane sayısını doğrulayın.
- Hatalı olduğunu düşündüğünüz faturaya dağıtım şirketi üzerinden itiraz edin.
Sayaç okuma dönemi iki aya yayılıyorsa her aya ait tüketimin ayrı hesaplanması gerektiği unutulmamalı.
Faturaya nasıl itiraz edilir?
Doğal gaz faturasının yanlış hesaplandığını düşünen aboneler ilk olarak bölgelerinde hizmet veren dağıtım şirketine başvurabilir.
İtiraz sırasında;
- Abone numarası,
- Sayaç numarası,
- Sayaç fotoğrafı,
- Fatura tarihi,
- İlk ve son endeks,
- İtiraz edilen tüketim miktarı
hazır bulundurulabilir.
Dağıtım şirketinden sonuç alınamaması durumunda tüketici, uyuşmazlığın niteliğine göre EPDK, tüketici hakem heyeti veya ilgili diğer mercilere başvurabilir.
Ödeme süresinin geçirilmesi hâlinde gecikme veya kesinti riski doğabileceği için itiraz süreci devam ederken ödeme yükümlülüğü hakkında dağıtım şirketinden bilgi alınmalıdır.
Yüksek faturadan kaçınmak için neler yapılabilir?
Kademeli fiyat sisteminde sınırın az miktarda aşılması bile toplam tüketimin yüksek tarifeden hesaplanmasına yol açabildiği için tüketimin düzenli takip edilmesi önem taşıyor.
Doğal gaz tüketimini azaltmak için:
- Kombi bakımını düzenli yaptırın.
- Oda sıcaklığını dengeli seviyede tutun.
- Kullanılmayan odaların sıcaklığını azaltın.
- Peteklerin önünü eşya ve perdeyle kapatmayın.
- Gece saatlerinde sıcaklığı kontrollü biçimde düşürün.
- Pencere ve kapı yalıtımını kontrol edin.
- Termostatik vana kullanın.
- Oda termostatından yararlanın.
- Sıcak su sıcaklığını gereksiz yere yükseltmeyin.
- Günlük sayaç tüketimini takip edin.
Özellikle aylık limite yaklaşan abonelerin sayaç üzerinden günlük tüketimlerini kontrol etmesi, sınırın istemeden aşılmasını önleyebilir.
Kademeli doğal gaz tarifesinde son durum
Konut abonelerine yönelik kademeli doğal gaz uygulaması 4 Nisan 2026 tarihinde başladı.
Sistemde;
- Her il için farklı,
- Her ay için ayrı,
- Ortalama tüketimin yüzde 75 üzerinde belirlenen
bir doğal gaz sınırı bulunuyor.
Tüketim sınırı aşılmazsa Kademe-1, aşılırsa ilgili aya ait tüketimin tamamı için Kademe-2 fiyatı uygulanıyor.
BOTAŞ’ın KDV ve ÖTV hariç toptan satış fiyatları Kademe-1 için 10,625 TL/Sm³, Kademe-2 için 18 TL/Sm³ olarak açıklandı. Nihai fatura fiyatı ise dağıtım şirketinin sistem kullanım bedeli ve vergilerle birlikte değişiyor.
İstanbul’un mayıs ayı sınırı 119,96 metreküp, Ankara’nın 109,01 metreküp, İzmir’in 66,10 metreküp, Antalya’nın 55,37 metreküp, Erzurum’un 154,02 metreküp ve Rize’nin 127,12 metreküp olarak belirlendi.
Abonelerin sürpriz faturayla karşılaşmamak için kendi şehirlerinin aylık limitini ve faturalarındaki kademe bilgilerini düzenli olarak kontrol etmesi gerekiyor.
