Toplum Yararına Programlar (TYP) ve İşgücü Uyum Programı (İUP) kapsamında çalışan binlerce vatandaşın merakla beklediği kadro açıklaması geldi. Özellikle okullarda, kamu kurumlarında ve çeşitli devlet kuruluşlarında görev yapan TYP ve İUP çalışanlarının kadroya geçirilip geçirilmeyeceği uzun süredir gündemde yer alıyordu. Konuyla ilgili en net açıklama ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’dan geldi.
TBMM’ye sunulan yazılı soru önergesine cevap veren Bakan Vedat Işıkhan, TYP ve İUP kapsamında çalışan kişilerin kadroya geçirilmesine ilişkin dikkat çeken ifadeler kullandı. Açıklamada TYP ve İUP programlarının geçici nitelikte olduğu vurgulanırken, bu kapsamda çalışan kişilerin daimi işçi statüsünde değerlendirilmediği belirtildi.
Özellikle okullarda görev yapan TYP çalışanları ile İUP personelleri tarafından yakından takip edilen açıklama sonrası “TYP kadro var mı?”, “İUP çalışanlarına kadro gelecek mi?” soruları yeniden gündeme geldi.
TYP ve İUP Çalışanları İçin Kadro Talebi TBMM’ye Taşındı
Kayseri Milletvekili Mustafa Baki Ersoy tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yazılı soru önergesinde, okullarda görev yapan TYP ve İUP çalışanlarının kadroya geçirilmesi talep edildi.
Özellikle Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde temizlik, güvenlik, bakım ve destek hizmetlerinde görev yapan binlerce TYP personelinin uzun süredir kadro beklentisi içerisinde olduğu biliniyor.
Soru önergesinde;
- TYP çalışanlarının çalışma süreleri,
- İş güvencesi talepleri,
- Kadro beklentileri,
- İUP personellerinin geleceği
gibi konular gündeme taşındı.
Bunun üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan imzasıyla resmi cevap gönderildi.
Vedat Işıkhan’dan TYP ve İUP Kadro Açıklaması
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından TBMM’ye gönderilen resmi cevapta TYP programlarının amacı detaylı şekilde açıklandı.
Bakan Işıkhan açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Toplum Yararına Programlar kapsamında işsiz vatandaşların çalışma alışkanlıklarının korunması ve geçici gelir desteği sağlanması amaçlanmaktadır.”
Açıklamada ayrıca TYP programlarının geçici olduğu özellikle vurgulandı. Programların bir istihdam modeli olmadığı belirtilirken, katılımcıların yalnızca belirli süre boyunca programlardan yararlanabildiği ifade edildi.
Bakanlık açıklamasında yer alan ifadelerde şu detaylar dikkat çekti:
- TYP programları geçici nitelikte uygulanıyor.
- Program katılımcıları işçi statüsünde değerlendirilmiyor.
- TYP çalışanları kursiyer veya program katılımcısı olarak kabul ediliyor.
- Program sonunda otomatik kadro veya sürekli iş hakkı oluşmuyor.
Bu açıklama ile birlikte TYP çalışanlarının daimi işçi kadrosuna geçirilmesine yönelik herhangi bir çalışmanın bulunmadığı ortaya çıktı.
TYP Nedir? Kimler Başvuru Yapabiliyor?
Toplum Yararına Programlar yani kısa adıyla TYP, İŞKUR tarafından yürütülen geçici istihdam programları arasında yer alıyor.
TYP kapsamında;
- Okullar,
- Belediyeler,
- Kaymakamlıklar,
- Valilikler,
- Kamu kurumları
gibi birçok alanda geçici personel görevlendirmesi yapılıyor.
Programın temel amacı;
- İşsiz vatandaşların çalışma hayatından uzaklaşmasını önlemek,
- Geçici gelir desteği sağlamak,
- Çalışma disiplini kazandırmak
olarak ifade ediliyor.
TYP personelleri genellikle;
- Temizlik görevlisi,
- Güvenlik görevlisi,
- Bakım personeli,
- Çevre düzenleme personeli
olarak görev yapıyor.
TYP Çalışma Süresi Kaç Gün?
Bakanlık açıklamasında TYP çalışma süresine ilişkin detay da paylaşıldı.
Yönetmelik kapsamında bir kişinin TYP programlarından istisnai durumlar dışında en fazla 270 gün yararlanabileceği belirtildi.
Süre sonunda ise program otomatik olarak sona eriyor ve çalışanların çıkış işlemleri yapılıyor.
Bu nedenle TYP çalışanlarının sürekli işçi statüsüne geçirilmesinin mevcut mevzuat kapsamında mümkün olmadığı ifade edildi.
İUP Nedir? İşgücü Uyum Programı Nasıl İşliyor?
Çalışma Bakanlığı açıklamasında sadece TYP değil, İUP yani İşgücü Uyum Programı hakkında da detaylı bilgi verildi.
İUP programının 2024 yılından itibaren uygulanmaya başlandığı belirtildi. Program kapsamında özellikle;
- Gençler,
- Kadınlar,
- Öğrenciler,
- Uzun süre işsiz kalan vatandaşlar
hedefleniyor.
İşgücü Uyum Programı ile vatandaşların iş hayatına adapte edilmesi, çalışma alışkanlığı kazanması ve becerilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Program kapsamında çeşitli eğitimler veriliyor ve kamu kurumlarıyla iş birliği yapılıyor.
İUP Çalışanlarına Kadro Verilecek mi?
Bakan Vedat Işıkhan’ın açıklamasına göre İUP programı da tıpkı TYP gibi geçici bir aktif iş gücü programı olarak değerlendiriliyor.
Bu nedenle İUP kapsamında çalışan vatandaşların da doğrudan kamuya sürekli işçi kadrosuna geçirilmesine yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı belirtildi.
Açıklamada programların temel amacının istihdam garantisi değil, iş gücü piyasasına uyum sağlamak olduğu ifade edildi.
TYP ve İUP Personelleri Ne Talep Ediyor?
Türkiye genelinde binlerce TYP ve İUP çalışanı uzun süredir kadro talebinde bulunuyor.
Özellikle okullarda görev yapan çalışanlar;
- Sürekli iş güvencesi,
- Kadrolu çalışma hakkı,
- Maaş düzenlemesi,
- Sosyal hakların artırılması
gibi taleplerini gündeme getiriyor.
Birçok çalışan yıllardır farklı dönemlerde TYP kapsamında görev yaptıklarını belirtirken, geçici çalışma modelinin mağduriyet oluşturduğunu ifade ediyor.
Sosyal medyada da sık sık “TYP kadro”, “İUP kadro”, “Okullarda çalışanlara kadro” etiketleri gündeme geliyor.
TYP ve İUP Kadro Açıklaması Sonrası Gözler Yeni Düzenlemelerde
Çalışma Bakanı Vedat Işıkhan’ın yaptığı son açıklama sonrası TYP ve İUP çalışanlarına yönelik yeni bir kadro çalışmasının şu an için gündemde olmadığı görülüyor.
Ancak ilerleyen süreçte Meclis’e yeni teklifler sunulup sunulmayacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
Özellikle kamu kurumlarında uzun süre görev yapan TYP çalışanlarının taleplerinin önümüzdeki dönemde yeniden gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
