Millî Eğitim Bakanlığı, okullarda yapılan ortak yazılı sınavların hazırlanma ve değerlendirilme biçimini değiştiren Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu'nu 20 Ekim 2026'da yayımladı. Sistem, 2026-2027 eğitim öğretim yılının 1. dönem 1. yazılı sınavlarından itibaren resmî ve özel ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıflarda, liselerde 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanacak. Öğretmenler sisteme 26 Ekim 2026 Pazartesi gününden itibaren EBA üzerinden erişecek. İlk sınavlar 3-13 Kasım arasında yapılacak.
Değişiklik, sınavların sayısını ya da not sistemini değil, okul içindeki ortak sınav kâğıdının nasıl oluşturulduğunu ve puanların nasıl kaydedildiğini kapsıyor. Aşağıda neyin değiştiğini, hangi sınıf ve derslerin kapsamda olduğunu ve öğrenciyle velinin nelere dikkat etmesi gerektiğini derledik.
Ortak Yazılı Sınav Sistemi nedir?
OYSS, Bakanlığın geliştirdiği dijital bir ölçme ve değerlendirme platformu. Öğretmenler sisteme Yeni EBA üzerinden giriyor ve sınav planlama, soru hazırlama, puanlama ve sonuç analizi aynı ortamda yapılıyor. Bakanlık, sistemi 16 Ekim'de İstanbul'da düzenlenen tanıtım programında kamuoyuna anlattı. Amaç, aynı sınıf düzeyindeki yazılı sınavlarda farklı okullar arasında ortak bir standart oluşturmak ve yıl sonu puanlarını daha nesnel hale getirmek.
Sistemin yasal dayanağı mevcut mevzuat: Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği (7 Eylül 2013 tarihli Resmî Gazete), Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği (9 Eylül 2023 tarihli, 32304 sayılı Resmî Gazete) ve Yazılı ve Uygulamalı Sınavlar Yönergesi. Bu kılavuz için yeni bir yönetmelik değişikliği yayımlanmadı.
Sınav kâğıdı nasıl hazırlanacak?
- Senaryo seçimi: Okuldaki alan zümresi, ilgili dersin konu-soru dağılım tablosundaki senaryolardan birini seçer. Seçilen senaryo öğrencilere sınavdan önce duyurulur.
- Zümrenin yazdığı sorular: Zümre öğretmenleri, senaryodaki iki öğrenme çıktısı için birer tane olmak üzere iki açık uçlu soru ve bu soruların puanlama anahtarını hazırlar.
- Soru havuzundan gelen sorular: Kalan sorular Bakanlığın soru havuzundan alınır. Havuzda ilk sınavlardan önce yaklaşık 8 bin soru bulunacak. Her sınav dönemi için yaklaşık 8 bin yeni soru eklenmesi hedefleniyor. Havuz soruları sınavdan 4 gün önce öğretmenlere açılır. Zümre, havuzdan gelen en fazla iki soruyu gerekçesini belirterek değiştirebilir.
- Güçlük ve puan: Her sorunun güçlük düzeyini (kolay, orta, zor) ve puanını zümre belirler. Toplam puan 100 olmak zorunda. Sınav kâğıdı en fazla 4 sayfa olabilir.
- Uygulama ve puan girişi: Sınav ders öğretmeni tarafından ilgili ders saatinde yapılır. Öğretmen puanları toplam olarak değil, soru soru e-Okul'a girer.
Hangi sınıflar ve dersler kapsamda?
| Kademe | Sınıflar | Dersler |
|---|---|---|
| Ortaokul | 5, 6 ve 7 | Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce (7. sınıf İngilizce hariç) |
| Lise | 9, 10 ve 11 | Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce (11. sınıf İngilizce hariç) |
Kılavuza göre milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri, mesleki eğitim merkezleri ve özel eğitim meslek ve uygulama okulları kapsam dışında. Azınlık okullarında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sınavları da bu sistemle yapılmayacak. 8. ve 12. sınıflar ile 1-4. sınıflar kapsamda yer almıyor.
Uygulama takvimi
- 19-23 Ekim 2026: Öğretmenlere bilgilendirme ve eğitim
- 26 Ekim 2026'ya kadar: Sistemde deneme uygulaması
- 26 Ekim 2026 Pazartesi: OYSS'nin kullanıma açılması
- 3-13 Kasım 2026: 1. dönem 1. ortak yazılı sınavlar
- 23-27 Kasım 2026: Mazeret sınavları
Bakanlığın yayımladığı uygulama takvimine göre sınavlar 40 dakika sürecek. Günde tek sınav varsa 2. ders saatinde, iki sınav varsa 2. ve 4. ders saatlerinde yapılacak. Ortaokullarda ilk sınav 3 Kasım'da Fen Bilimleri, son sınav 13 Kasım'da Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi. Liselerde takvim 3 Kasım'da Biyoloji ile başlıyor, 13 Kasım'da İngilizce ile bitiyor. 6. sınıf Matematik sınavı 11 Kasım'da, 10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı sınavı ise 12 Kasım'da ülke geneli ortak sınav olarak yapılacak.
Önceki uygulama ve yeni sistem karşılaştırması
| Konu | Önceki uygulama | OYSS ile |
|---|---|---|
| Soruların kaynağı | Okul ortak sınavlarında sorular zümre öğretmenlerince hazırlanıyordu | Zümre iki soru yazıyor, kalan sorular Bakanlık soru havuzundan geliyor |
| Soru tipi | Açık uçlu ağırlıklı yazılı sınav | Öğrenme çıktısına bağlı, beceri temelli açık uçlu sorular |
| Sınavın hazırlandığı yer | Okul ve zümre | EBA üzerindeki OYSS platformu |
| e-Okul puan girişi | Toplam puan | Soru bazında puan |
| Geri bildirim | Tek bir sınav notu | Öğrenme çıktısı bazında güçlü ve gelişmesi gereken alanlar |
| Puan ölçeği | 100 tam puan | 100 tam puan (değişmedi) |
| Sınav sayısı, proje, performans, sorumluluk, sınıf geçme | Yönetmelik hükümleri | Kılavuzda değişiklik yok, yönetmelik hükümleri geçerli |
Sınav sayısı, proje ve sınıf geçme değişiyor mu?
Hayır. OYSS Uygulama Kılavuzu, dönem başına yapılacak yazılı sınav sayısını, performans görevlerini, projeleri, sorumluluk sınavlarını ve sınıf geçme kurallarını düzenlemiyor. OYSS ile yapılan sınav, ilgili dönemin yazılı sınavı sayılıyor ve dönem puanının hesabına her zamanki gibi giriyor. Geçerli mazereti olmadan sınava girmeyen ya da kopya çeken öğrenciye puan verilmiyor ve bu durum ortalamaya yansıtılıyor.
Öğrenciler ve veliler ne yapmalı?
- Okulun duyuracağı senaryoyu takip edin. Hangi öğrenme çıktılarından soru geleceği bu senaryoda yer alıyor.
- Açık uçlu sorulara hazırlanın. Cevabı gerekçesiyle yazmak, işlem adımlarını göstermek ve kavramları kendi cümlelerinizle açıklamak önem kazanıyor.
- Sınav sonrasında e-Okul'da yalnızca toplam puana değil, soru bazlı sonuçlara da bakın. Eksik görülen öğrenme çıktısı için öğretmenle görüşün.
- Sınav gününde raporlu ya da izinli olan öğrenciler mazeret sınavına girebilir. Belgelerini okula zamanında teslim etmeleri gerekiyor.
- Kaynaştırma öğrencileri için sorular BEP'e göre ilgili öğretmen tarafından hazırlanıyor. Veliler bu konuda okul rehberlik servisiyle iletişimde kalabilir.
Sıkça sorulan sorular
Yeni sistem ne zaman başlıyor?
OYSS 26 Ekim 2026'da kullanıma açılıyor. İlk sınavlar 3-13 Kasım 2026 tarihlerindeki 1. dönem 1. ortak yazılı sınavlar olacak.
Sınavlar artık merkezden mi yapılacak?
Hayır. Sınavlar okulda, ders öğretmeni tarafından ve ilgili ders saatinde yapılıyor, kâğıtları da okul öğretmenleri değerlendiriyor. Değişen, soruların bir bölümünün Bakanlık havuzundan gelmesi ve sınavın ortak bir platformda hazırlanması.
Özel okullar da kapsamda mı?
Evet. Resmî ve özel ortaokul ile liseler kapsamda. Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri, mesleki eğitim merkezleri ve özel eğitim meslek ve uygulama okulları kapsam dışında.
Okullar ve sınıflar arasında sıralama yapılacak mı?
Hayır. Kılavuza göre toplu öğrenci listeleri yayımlanmayacak ve okullar ya da sınıflar arasında karşılaştırmalı veri üretilmeyecek.
Mazeret sınavı ne zaman?
Mazeret sınavları 23-27 Kasım 2026 tarihlerinde yine OYSS üzerinden yapılacak. Mazereti bu tarihten sonra sona eren öğrenci, sınava mazeretinin bittiği tarihten sonraki 5 iş günü içinde ilgili öğretmen tarafından alınacak.
7. ve 11. sınıf İngilizce sınavları nasıl olacak?
Bu iki ders OYSS kapsamı dışında bırakıldı. Bu nedenle bu derslerin sınavları sistemdeki soru havuzu kullanılmadan hazırlanacak.
