Türkiye'de sosyal yardım sisteminde yeni bir dönemin kapısını aralayacak "Vatandaşlık Maaşı" düzenlemesi için çalışmaların son aşamaya geldiği öğrenildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen kapsamlı çalışmaların tamamlandığı, önümüzdeki günlerde yeni destek modeline ilişkin yasal düzenleme hazırlıklarının başlayacağı belirtildi.
Edinilen bilgilere göre "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı" kapsamında hayata geçirilmesi planlanan sistemle birlikte, gelir seviyesi belirlenen sınırın altında kalan vatandaşlara düzenli nakdi destek ödemesi yapılacak. Yeni modelin özellikle dar gelirli aileler, emekliler, kiracılar ve ekonomik zorluk yaşayan vatandaşlar için önemli bir sosyal destek mekanizması oluşturması bekleniyor.
Vatandaşlık Maaşı Nedir?
Üzerinde çalışılan yeni sistemde temel amaç, gelir seviyesi belirli bir düzeyin altında bulunan vatandaşların ekonomik olarak desteklenmesi ve asgari yaşam standartlarının korunması olarak ifade ediliyor.
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı kapsamında yapılacak ödemelerle birlikte vatandaşların aylık gelirlerinin belirli bir seviyenin üzerine çıkarılması hedefleniyor.
Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde planlanan uygulama ile ekonomik zorluk yaşayan ailelerin desteklenmesi ve gelir eşitsizliğinin azaltılması amaçlanıyor.
Hangi Bakanlıklar Çalışma Yürütüyor?
Yeni destek modeli üzerinde;
- Hazine ve Maliye Bakanlığı
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
ortak çalışma yürütüyor.
Bakanlıkların Türkiye genelinde il il, ilçe ilçe ve mahalle bazında ekonomik analizler yaptığı, gelir seviyeleri ile yaşam maliyetlerini karşılaştırarak destek sisteminin altyapısını hazırladığı belirtiliyor.
Destek Tutarları Her İlde Farklı Olacak
Yeni sistemin en dikkat çekici yönlerinden biri destek miktarlarının Türkiye genelinde sabit olmayacak olması.
Edinilen bilgilere göre;
- Şehirlerin yaşam maliyetleri,
- Kira fiyatları,
- Gıda harcamaları,
- Bölgesel ekonomik koşullar,
- Hane gelir düzeyleri
ayrı ayrı değerlendirilecek.
Bu nedenle İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa gibi yaşam maliyetlerinin yüksek olduğu büyükşehirlerde destek tutarlarının daha yüksek olması bekleniyor.
Daha düşük yaşam maliyetine sahip şehirlerde ise farklı ödeme miktarları uygulanabilecek.
Kiracılara Daha Fazla Destek Verilmesi Bekleniyor
Vatandaşlık maaşı sisteminde kiracıların öncelikli gruplardan biri olması bekleniyor.
Özellikle son yıllarda kira fiyatlarında yaşanan artış nedeniyle dar gelirli kiracıların ekonomik yükünün hafifletilmesi amaçlanıyor.
Bu nedenle aynı gelir seviyesine sahip iki kişiden kiracı olan vatandaşın daha yüksek destek alabileceği değerlendiriliyor.
Ev Sahipleri de Destekten Yararlanabilecek Mi?
Yeni destek modeliyle ilgili en çok merak edilen konulardan biri de ev sahiplerinin destek alıp alamayacağı oldu.
Çalışmalar kapsamında değerlendirilen modele göre kişinin kendi oturduğu eve sahip olması tek başına destek almasına engel olmayacak.
Ancak;
- Birden fazla konutu bulunanlar,
- Kira geliri elde edenler,
- Belirlenen gelir sınırının üzerinde gelire sahip olanlar
destek kapsamı dışında kalabilecek.
Bu nedenle başvurularda gelir durumu ve mal varlığı incelemesinin yapılması bekleniyor.
Emekliler de Vatandaşlık Maaşından Yararlanabilecek
Yeni sistem yalnızca çalışan veya işsiz vatandaşları değil, düşük gelirli emeklileri de kapsayabilecek.
Özellikle maaşı belirlenen gelir seviyesinin altında kalan emekliler için ek destek ödemelerinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Bu sayede düşük maaş alan emeklilerin gelirlerinin desteklenmesi hedefleniyor.
Başvurular Ne Zaman Başlayacak?
Bakanlık kaynaklarından gelen bilgilere göre çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı.
Önümüzdeki süreçte:
- Kanun teklifinin hazırlanması,
- Meclis komisyonlarında görüşülmesi,
- TBMM Genel Kurulu'nda değerlendirilmesi
bekleniyor.
Düzenlemenin Haziran ayı sonu veya Temmuz ayı başında Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelebileceği ifade ediliyor.
Yasal düzenlemenin kabul edilmesinin ardından başvuru takvimi ve ödeme şartları kamuoyuna duyurulacak.
Başvurular Nasıl Yapılacak?
Henüz resmi başvuru ekranı açılmadı.
Ancak mevcut sosyal yardım sistemleri dikkate alındığında başvuruların;
- e-Devlet üzerinden,
- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla,
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sistemleri üzerinden
alınması bekleniyor.
Başvuru süreciyle ilgili detaylar düzenlemenin yasalaşmasının ardından netleşecek.
Kimler Vatandaşlık Maaşı Alabilecek?
Taslak çalışmalar kapsamında destekten yararlanabilecek gruplar arasında:
- Dar gelirli aileler,
- Geliri belirlenen sınırın altında kalan vatandaşlar,
- Düşük maaşlı emekliler,
- Kiracılar,
- Sosyal yardım alan aileler
yer alıyor.
Ancak kesin şartlar yasal düzenleme yayımlandıktan sonra belli olacak.
Büyükşehirlerde Destek Tutarları Daha Yüksek Olabilir
Uzmanlar tarafından yapılan değerlendirmelerde özellikle büyükşehirlerde yaşam maliyetlerinin çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle;
- İstanbul,
- Ankara,
- İzmir,
- Antalya,
- Bursa,
- Kocaeli
gibi şehirlerde uygulanacak destek miktarlarının diğer illere göre daha yüksek seviyelerde belirlenebileceği ifade ediliyor.
Resmi Düzenleme Bekleniyor
Vatandaşlık maaşı olarak kamuoyunda konuşulan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Programı için henüz resmi kanun yayımlanmış değil.
Bu nedenle ödeme miktarları, gelir sınırları ve başvuru şartlarıyla ilgili kesin bilgilerin TBMM sürecinin tamamlanmasının ardından netleşmesi bekleniyor.
Vatandaşların yalnızca resmi kurumlar tarafından yapılacak açıklamaları takip etmeleri önem taşıyor.
