Süresiz nafakayla ilgili tartışmada üç ayrı aşama var ve bunlar sık sık birbirine karıştırılıyor. Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'ndaki "süresiz olarak" ifadesini iptal etti ve karar 30 Eylül 2026'da Resmi Gazete'de yayımlandı. İptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Yeni nafaka kuralını belirleyecek kanun ise henüz yok: 13. Yargı Paketi'nde yer alması beklenen düzenleme TBMM'ye sunulmadı ve basına yansıyan bilgilere göre taslak yeniden yazılıyor.
Bu yazıda AYM kararının neyi değiştirdiğini, mevcut nafakaların ne olacağını, gündemdeki taslak modelleri ve bundan sonraki takvimi bulabilirsiniz.
Hukuki durum: Ne kesinleşti, ne taslak?
| Aşama | Durum |
|---|---|
| AYM iptal kararı | Kesin. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı. |
| İptalin yürürlüğe girmesi | Yayımdan 9 ay sonra, 30 Haziran 2027 |
| Yeni nafaka düzenlemesi (kanun teklifi) | TBMM'ye sunulmadı. 13. Yargı Paketi kapsamında hazırlanıyor. |
| Evlilik süresine göre nafaka modeli | Yalnızca taslak. Basına yansıyan bilgilere göre yeniden değerlendiriliyor. |
AYM kararı neyi iptal etti?
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinin birinci fıkrası şu anda şöyle: "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir." AYM, Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin itiraz başvurusu üzerine bu fıkradaki "süresiz olarak" ifadesini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.
Mahkeme, herhangi bir süre ölçütü öngörmeyen nafaka yükümlülüğünün ödeme yapan tarafa ağır bir mali yük getirebileceğini ve taraflar arasındaki hak dengesini bozabileceğini değerlendirdi. İptal kararı oy çokluğuyla, kararın yürürlüğe girmesi için 9 ay süre verilmesi ise oybirliğiyle alındı. Karşı oy yazısında, Medeni Kanun'un 176. maddesi nafakanın azaltılmasına veya kaldırılmasına zaten imkan verdiği için süresiz nafakanın ömür boyu bağlayıcı olmadığı görüşü dile getirildi.
Kararın tam metni ve esas-karar numaraları Anayasa Mahkemesi internet sitesindeki norm denetimi kararları arasından ve Resmi Gazete'den incelenebilir.
Neler değişmedi?
- Yoksulluk nafakası kaldırılmadı. İptal edilen yalnızca "süresiz olarak" ifadesi. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eşin nafaka isteme hakkı devam ediyor.
- İştirak (çocuk) nafakası etkilenmiyor. Karar yalnızca eşler arasındaki yoksulluk nafakasıyla ilgili.
- 30 Haziran 2027'ye kadar mevcut kural geçerli. O tarihe kadar mahkemeler 175. maddeyi bugünkü haliyle uyguluyor.
- Mevcut nafakalar kendiliğinden bitmiyor. Anayasa'nın 153. maddesine göre iptal kararları geriye yürümüyor. Kesinleşmiş nafaka kararları, yeni kanunda aksi yönde bir geçiş hükmü olmadıkça ya da mahkeme kararıyla değiştirilmedikçe sürüyor.
Bugün nafaka nasıl kaldırılıyor veya azaltılıyor?
Yeni düzenleme çıkana kadar nafaka yükümlülüğünü değiştirmenin yolu Medeni Kanun'un 176. maddesi. Bu maddeye göre:
- Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden kalkar.
- Nafaka alanın evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır.
- Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği diğer hallerde nafakanın artırılmasına veya azaltılmasına karar verilebilir.
Bu davalar aile mahkemesinde açılıyor. Her somut olayın koşulları farklı olduğu için dava açmadan önce bir avukattan destek alınması öneriliyor.
Gündemdeki taslak: Evlilik süresine göre nafaka
Adalet Bakanlığı ve AK Parti grubunun 13. Yargı Paketi kapsamında hazırladığı ilk taslakta nafaka süresinin evlilik süresine bağlanması öngörülüyordu. Basına yansıyan bilgilere göre bu taslağın ana hatları şöyleydi:
| Evlilik süresi | Taslaktaki nafaka süresi |
|---|---|
| 10 yıla kadar (6 ay-1 yıl gibi kısa evlilikler dahil) | 5 yıl |
| 10 yıldan uzun | Evlilik süresinin yarısı |
Taslakta evlilik süresinin nikah tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar hesaplanması ve hakime tarafların gelir durumuna göre takdir yetkisi tanınması da yer alıyordu.
Önemli: Bu model hiçbir zaman kanun teklifi olarak TBMM'ye sunulmadı. 26 Ekim 2026'da basına yansıyan haberlere göre Cumhurbaşkanı Erdoğan taslağı onaylamadı ve yeniden ele alınmasını istedi. Bu bilgi isimsiz kaynaklara dayanıyor; konuyla ilgili resmi bir açıklama yapılmadı.
Hangi alternatifler konuşuluyor?
Aynı haberlere göre yeni formülde şu seçenekler değerlendiriliyor:
- Anlaşmalı boşanmalarda ve tarafların mali durumunun denk olduğu hallerde süresiz nafakanın uygulanmaması,
- Mali durumlar arasında fark olan hallerde nafakanın varlığına ve süresine hakimin karar vermesi,
- Tarafların yaşı, ekonomik ve sosyal durumunun ölçüt olarak dikkate alınması.
Bu seçenekler de resmi bir metne dönüşmedi. Kesin kurallar, kanun teklifi TBMM Başkanlığı'na sunulduğunda ve TBMM internet sitesinde yayımlandığında belli olacak.
Takvim: Meclis yeni kuralı ne zamana kadar çıkarmalı?
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 4 Haziran 2026 | AYM iptal kararı |
| 30 Eylül 2026 | Kararın Resmi Gazete'de yayımlanması |
| Belli değil | 13. Yargı Paketi'nin TBMM'ye sunulması |
| 30 Haziran 2027 | İptalin yürürlüğe girmesi |
TBMM bu tarihe kadar yeni bir düzenleme yapmazsa 175. madde "süresiz olarak" ifadesi olmadan uygulanacak. Bu durumda nafakanın süresi konusunda kanunda açık bir kural bulunmayacağı için mahkemelerin değerlendirmesi belirleyici olacak.
Sıkça sorulan sorular
Süresiz nafaka kalktı mı?
AYM, "süresiz olarak" ifadesini iptal etti, ancak iptal 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. O tarihe kadar mevcut kural uygulanıyor.
Evlilik süresine göre nafaka kanunlaştı mı?
Hayır. Bu model yalnızca bir taslaktı, TBMM'ye sunulmadı ve basına yansıyan bilgilere göre yeniden değerlendiriliyor.
Ödemekte olduğum nafaka otomatik olarak bitecek mi?
Hayır. İptal kararları geriye yürümüyor. Mevcut nafakanın değişip değişmeyeceği yeni kanundaki geçiş hükümlerine ve açılacak davalara bağlı.
Çocuk için ödenen nafaka da değişecek mi?
Hayır. AYM kararı yalnızca yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddeyle ilgili; iştirak nafakası kapsam dışında.
