Türkiye'nin stratejik teknoloji alanlarında yeni araştırmacılar yetiştirmek amacıyla başlatılan programda başvuru süreci açıldı. 23 araştırma üniversitesinde toplam 550 genç araştırmacının doktora eğitimi alması ve araştırma görevlisi olarak istihdam edilmesi planlanıyor.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) koordinasyonunda yürütülen Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı, özellikle yapay zeka, siber güvenlik, bilişim teknolojileri ile donanım ve bilgisayar sistemleri alanlarında akademik insan kaynağının güçlendirilmesini hedefliyor.
Başvurularda genel olarak ALES Sayısal en az 70 ve yabancı dil en az 55 puan şartı aranıyor. Programın dikkat çeken taraflarından biri ise adayların değerlendirilmesinde sözlü sınav veya mülakat yapılmayacak olması.
Başvurular 22 Eylül 2026 tarihine kadar elektronik ortamda devam edecek. Programın ilk aşamasında toplam 550 kişilik kontenjan bulunuyor.
550 Araştırma Görevlisi Hangi Alanlarda Yetiştirilecek?
Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı klasik bir kamu personeli alımından farklı bir yapıya sahip.
Programın amacı yalnızca üniversitelere personel yerleştirmek değil; Türkiye'nin öncelikli teknoloji alanlarında doktora düzeyinde eğitim gören ve aynı zamanda akademik çalışma gerçekleştiren nitelikli araştırmacılar yetiştirmek.
İlk aşamada dört temel stratejik teknoloji alanı belirlendi:
Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler, Siber Güvenlik, Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri.
Toplam kontenjan 550 kişi olarak açıklandı. Programın ilerleyen yıllarda genişletilmesi ve beş yıllık dönemin sonunda yaklaşık 3 bin genç araştırmacının bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.
Doktora Eğitimi ile Araştırma Görevliliği Bir Arada
Programı standart doktora programlarından ayıran en önemli özelliklerden biri istihdam modeli olacak.
Programa yerleşmeye hak kazanan adaylar yalnızca doktora öğrencisi statüsünde eğitim görmeyecek. Adaylar doktora eğitimlerini sürdürürken aynı zamanda yerleştikleri araştırma üniversitesinde araştırma görevlisi olarak istihdam edilecek.
Araştırma görevlisi kadrosuna yapılacak atama işlemleri ise adayın yerleştiği üniversite tarafından yürürlükteki mevzuat doğrultusunda gerçekleştirilecek.
Dolayısıyla ilanı doğrudan “YÖK 550 personel alımı” olarak değerlendirmek yerine, YÖK koordinasyonunda araştırma üniversitelerinde doktora eğitimi ve araştırma görevlisi istihdamını birleştiren özel bir program olarak değerlendirmek daha doğru.
Araştırma Görevlisi Alımında Mülakat Yapılmayacak
550 araştırma görevlisi programının adaylar açısından en önemli ayrıntılarından biri değerlendirme süreci.
Program kapsamında sözlü sınav veya mülakat yapılmayacak.
Ancak “mülakat yok” ifadesi adayların herhangi bir sınava girmeyeceği anlamına gelmiyor.
Başvuru ve ön değerlendirme aşamasının ardından şartları sağlayarak sıralamaya giren adaylar, ÖSYM tarafından gerçekleştirilecek merkezi yazılı sınava katılacak.
Dolayısıyla değerlendirme akademik puanlar ile merkezi sınav sonucuna göre gerçekleştirilecek; nihai başarı hesabında herhangi bir mülakat puanı bulunmayacak.
ALES Şartı En Az 70 Puan
Programa başvuru yapmak isteyen adayların sağlaması gereken temel akademik kriterlerden biri ALES puanı.
Genel başvuru koşullarında adaylardan ALES Sayısal puan türünden en az 70 puan isteniyor.
ALES sonucunun açıklanma tarihinden itibaren 5 yıl geçerli olması gerekiyor.
Burada adayların dikkat etmesi gereken önemli bir ayrıntı bulunuyor. 70 puan programın genel alt sınırı olsa da tercih edilecek üniversite veya doktora programı daha yüksek bir ALES şartı belirlemiş olabilir.
Böyle bir durumda adayın ilgili program tarafından belirlenen daha yüksek puan şartını karşılaması gerekiyor.
Bu nedenle yalnızca “ALES 70 aldım, tüm programlara başvurabilirim” şeklinde hareket edilmemeli; tercih edilecek doktora programının özel şartları ayrıca kontrol edilmeli.
Yabancı Dil Puanı En Az 55 Olacak
Başvurularda akademik yabancı dil yeterliliği de aranacak.
Adayların;
YDS, e-YDS, YÖKDİL veya e-YÖKDİL
sınavlarından en az 55 puan alması gerekiyor.
ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından alınan muadil puanlar da kullanılabilecek. Kaynakta ayrıca e-TEP sınavından en az 55 puan alan adayların da başvurabileceği belirtiliyor.
ALES şartında olduğu gibi yabancı dilde de üniversite veya doktora programının daha yüksek bir puan belirlemesi mümkün. Böyle bir durumda programın özel şartı esas alınacak.
35 Yaş Şartına Dikkat
550 araştırma görevlisi programında yaş kriteri de bulunuyor.
Araştırma görevlisi kadrosuna atanacak adayların 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olması gerekiyor.
Kaynakta bu koşul, 1 Ocak 1991 ve sonrasında doğmuş olmak şeklinde açıklanıyor.
Dolayısıyla diğer akademik şartları karşılayan adayların başvuru öncesinde yaş kriterini de kontrol etmeleri gerekiyor.
Lisans Mezunları Başvuru Yapabilecek mi?
Program yalnızca halihazırda doktora eğitimi alan veya yüksek lisansını tamamlamış adaylara yönelik değil.
İlan edilen uygun lisans programlarından mezun olan adaylara da başvuru imkânı sağlanıyor. Ayrıca ilgili alanlarda tezli yüksek lisans yapan adaylar da programa katılabilecek.
Ancak lisans derecesiyle doğrudan doktora programına başvuracak kişiler açısından daha yüksek akademik kriterler bulunuyor.
Bu kapsamdaki adayların lisans mezuniyet notunun 4 üzerinden en az 3 olması gerekiyor.
Ayrıca ilgili puan türünde ALES'ten en az 80 puan olmak üzere üniversite senatosunun belirlediği şartların karşılanması isteniyor.
Hangi Bölüm Mezunları Başvurabilecek?
Program özellikle teknoloji, mühendislik ve sayısal bilimler alanlarından mezun adayları yakından ilgilendiriyor.
Kontenjan ve doktora programlarına göre başvuru hakkı tanınan bölümler arasında Bilgisayar Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği, Yapay Zeka Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği, Mekatronik Mühendisliği, Makine Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği, Matematik Mühendisliği, İstatistik, Bilgisayar Bilimleri ve Yönetim Bilişim Sistemleri bulunuyor.
Bunlara ek olarak Havacılık ve Uzay Mühendisliği, malzeme ve nanoteknoloji, enerji alanları ile Biyomühendislik başta olmak üzere farklı mezuniyet alanlarına da kontenjana göre başvuru hakkı sağlanıyor.
Ancak burada çok önemli bir nokta var: Her bölüm mezunu her doktora programını tercih edemeyecek.
Adayların tercih ekranında ilgili program için belirlenen lisans veya yüksek lisans mezuniyet eşleşmesini ayrıca kontrol etmesi gerekiyor.
Adaylara Toplam 5 Tercih Hakkı Verilecek
Başvuru sisteminde adaylara birden fazla programa yönelme imkânı sağlanıyor.
Programa başvuran adaylar en fazla 2 farklı stratejik teknoloji alanından toplam 5 tercih yapabilecek.
Örneğin şartları karşılayan bir aday hem yapay zeka hem de siber güvenlik alanında ilan edilen uygun programlardan toplam beş tercih oluşturabilecek.
Bu düzenleme, mezuniyet alanı birden fazla doktora programıyla eşleşen adayların yerleşme seçeneklerini artırabilecek.
Ön Değerlendirme Puanı Nasıl Hesaplanacak?
Programa başvuran bütün adaylar doğrudan ÖSYM'nin merkezi yazılı sınavına çağrılmayacak.
Öncelikle başvurular üzerinden bir ön değerlendirme puanı oluşturulacak.
Hesaplamada;
ALES puanının yüzde 40'ı, yabancı dil puanının yüzde 30'u ve lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u dikkate alınacak.
Ortaya çıkan ön değerlendirme puanına göre her doktora programının kontenjanının 4 katı kadar aday merkezi sınava davet edilecek.
Örneğin 10 kişilik kontenjan bulunan bir doktora programında, ön değerlendirme sonucunda en yüksek puanı alan 40 aday merkezi yazılı sınava çağrılabilecek.
Merkezi Yazılı Sınav 28 Kasım 2026'da
Ön değerlendirmede başarılı olan adayların katılacağı merkezi yazılı sınavın tarihi de belli.
Sınav 28 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilecek.
Merkezi sınav, YÖK adına ÖSYM tarafından uygulanacak.
Adayların bu sınavdan en az 70 puan alması gerekiyor. 70 puanın altında kalan adaylar başarısız sayılacak ve yerleştirme sürecine devam edemeyecek.
Merkezi Sınavda Hangi Konular Sorulacak?
Merkezi yazılı sınav iki temel bölümden oluşacak.
Sınavın yüzde 50'si ortak temel modül, diğer yüzde 50'si ise adayın tercih ettiği stratejik teknoloji alanına yönelik alan modülü olacak.
Yapay zeka alanında makine öğrenmesi, yapay sinir ağları, büyük dil modelleri ve transformer mimarileri gibi konular öne çıkıyor.
Siber güvenlik alanında kriptografi, kimlik doğrulama ve ağ güvenliği; bilişim teknolojilerinde programlama, veri tabanları ve bulut bilişim; donanım ve bilgisayar sistemlerinde ise bilgisayar mimarisi, mikroişlemciler ve yüksek başarımlı hesaplama gibi konular bulunuyor.
Bu nedenle programa başvuracak adayların yalnızca ALES ve yabancı dil puanlarına güvenmemesi, tercih edecekleri stratejik teknoloji alanının merkezi sınav konularına da hazırlık yapması gerekiyor.
Nihai Başarı Puanı Nasıl Belirlenecek?
Merkezi yazılı sınavdan 70 veya üzerinde puan almak tek başına araştırma görevlisi kadrosuna yerleşmek için yeterli olmayacak.
Nihai başarı puanının hesaplanmasında dört farklı akademik kriter kullanılacak.
Merkezi yazılı sınav: %30
Lisans mezuniyet notu: %25
ALES: %25
Yabancı dil: %20
Bu oranlar üzerinden adayların nihai başarı puanı hesaplanacak ve yerleştirme sıralaması oluşturulacak.
Değerlendirme sisteminde mülakat puanı yer almayacak.
550 Araştırma Görevlisi Başvurusu Ne Zaman Bitecek?
Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı için başvurular 8 Eylül 2026 tarihinde başladı.
Adayların başvurularını tamamlayabilecekleri son tarih ise:
22 Eylül 2026
olarak açıklandı.
Başvurular elektronik ortamda YÖK tarafından oluşturulan Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Başvuru Sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.
Elektronik sistem dışında yapılan başvurular değerlendirmeye alınmayacak.
5 Yılda Yaklaşık 3 Bin Araştırmacı Hedefi
550 kişilik kontenjan, Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı'nın yalnızca ilk aşamasını oluşturuyor.
Program kapsamında ilk yıl 550 genç araştırmacının yetiştirilmesi planlanırken beş yıllık süreç sonunda bu sayının yaklaşık 3 bine ulaşması hedefleniyor.
Özellikle yapay zeka, siber güvenlik, bilişim ve ileri bilgisayar teknolojileri gibi Türkiye açısından stratejik kabul edilen alanlarda doktora düzeyindeki insan kaynağının artırılması amaçlanıyor.
Başvuru Şartları Kısaca
Programa başvurmayı düşünen adaylar açısından öne çıkan şartlar şöyle:
Kontenjan: 550 kişi
Üniversite: 23 araştırma üniversitesi
ALES: Genel olarak Sayısal en az 70
Yabancı Dil: En az 55
Yaş: 1 Ocak 2026 itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak
Tercih: En fazla 2 stratejik alandan toplam 5 tercih
Mülakat: Yok
Merkezi Sınav: 28 Kasım 2026
Merkezi Sınav Barajı: 70 puan
Son Başvuru: 22 Eylül 2026
Adayların bu genel şartların yanında tercih edecekleri üniversite ve doktora programının özel mezuniyet, ALES ve yabancı dil koşullarını ayrıca incelemesi gerekiyor.
